कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आजको शैक्षिक क्रान्तिको मुख्य सारथी बनेको छ। व्यक्तिगत सिकाइदेखि जटिल अनुसन्धानसम्म एआईको प्रभाव सर्वत्र छ। तर, यसले एउटा गम्भीर प्रश्न पनि उठाएको छ: के एआईले शिक्षामा रहेको ‘डिजिटल खाडल’ (Digital Divide) लाई अझ फराकिलो बनाइरहेको छ? विश्वका विकसित मुलुकका विद्यार्थीहरूले अत्याधुनिक एआई उपकरणहरू प्रयोग गरिरहँदा, स्रोत-साधनको पहुँचबाट टाढा रहेका ग्रामीण क्षेत्रका विद्यार्थीहरू यो अवसरबाट वञ्चित छन्। स्तरीय इन्टरनेट, महँगा प्रिमियम एआई उपकरण र डिजिटल साक्षरताको अभावमा यो प्रविधि पहुँच हुने र नहुने बिचको ठूलो पर्खाल बनेको छ। यदि हामीले समावेशी शिक्षाको परिकल्पना गरेका छौँ भने, प्रविधिको विकास सँगै यसको न्यायिक वितरणमा राज्य र सरोकारवाला निकायले विशेष ध्यान पुर्याउनु पर्छ। एआई शिक्षाको एउटा बलियो खम्बा बन्न सकोस्, तर त्यो खम्बाले केही सीमित वर्गलाई मात्र माथि उठाउने नभई, शिक्षाको जगलाई नै सबैका लागि बराबर बनाउनुपर्छ।
